Het kabinet draait op verzoek van de Tweede Kamer een bezuiniging van 30 miljoen euro op de bijstand terug. De partijen vinden dat gemeenten mensen actief moeten blijven benaderen als zij recht hebben op een uitkering, maar daar nog geen gebruik van maken.

Het kabinet had “het versoberen van de proactieve dienstverlening” opgenomen in de voorjaarsnota. De Kamer debatteerde donderdag over deze bijstelling van de lopende begroting.

CDA en D66 uitten ruim een week geleden al kritiek op de maatregel tijdens een debat over de bijstand. Kamerleden Sarath Hamstra (CDA) en Anouschka Biekman (D66) riepen het kabinet op met een alternatief te komen voor de bezuiniging.

De oproep leidde tot verbaasde reacties van oppositiepartijen, want de coalitiefracties worden normaal gesproken meegenomen in het opstellen van de voorjaarsnota. Een groot deel van de oppositie, waaronder SP, PRO en de ChristenUnie, is net als CDA en D66 tegen de bezuiniging.

Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) zei vorige week dat hij zelf niet van plan is met een alternatief te komen. Op zijn begroting zitten forse tegenvallers. Met name de WIA-uitkering voor arbeidsongeschiktheid valt duurder uit dan gedacht.

Ook experts zeer kritisch over bezuiniging op bijstand

Het kabinet kwam donderdag terug op dat standpunt. “De Kamer heeft aangegeven dat er weinig draagvlak voor is”, zei minister Eelco Heinen (Financiën). Volgens hem is Aartsen al op zoek naar een alternatieve bezuiniging van 30 miljoen euro die wel op voldoende steun kan rekenen.

De Wet proactieve dienstverlening is in het leven geroepen om de bestaanszekerheid van burgers te vergroten. Veel mensen die in armoede leven, kunnen meer inkomenssteun krijgen dan dat ze aanvragen. Vaak weten ze dat niet omdat het stelsel te complex is geworden.

Een derde van de mensen die recht hebben op een bijstandsuitkering krijgt deze niet, blijkt uit cijfers van de Nederlandse Arbeidsinspectie uit 2021. Dat zijn zo’n 170.000 huishoudens.

Het plan om te bezuinigen op het benaderen van deze mensen kreeg ook veel kritiek van experts. Nationale ombudsman Reinier van Zutphen noemde het tijdens een gesprek met de Tweede Kamer een “armzalige situatie” dat mensen die geen uitkering ontvangen onder het bestaansminimum zijn terechtgekomen.