Het hantavirus lijkt steeds dichterbij te komen, nu ook een KLM-stewardess met symptomen in quarantaine is geplaatst. Hoe gevaarlijk is dit virus werkelijk, en moeten we ons zorgen maken over een covid-achtige uitbraak? Viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven), momenteel op apenpokkenmissie in Rwanda, geeft tekst en uitleg over de risico’s. “Pas als dit gebeurt, zal ik me zorgen beginnen maken.” Vijf vragen over de besmettelijke Andes-variant van het hantavirus beantwoord.

“Normaal gezien is dit een virus dat bij knaagdieren voorkomt. Mensen worden besmet door contact met besmette uitwerpselen. Zoals bij de meeste virussen gaat de besmetting van het hantavirus in onze streken niet van mens op mens. Uitzondering hierop is de Andes-variant, zo weten we inmiddels al een twintigtal jaar. Het is ook die variant waarover het nu gaat, de enige overdraagbare. Menselijke overdrachten, via nauw contact of speekseldruppels bij het hoesten of niezen bijvoorbeeld, zijn dus mogelijk. Maar ze blijven occasioneel.”

“Wordt de besmetting de komende uren of dagen bevestigd, dan zou dat er een van de derde generatie zijn. De vrouw op die KLM-vlucht, die kort na het contact met de stewardess overleed, had het virus immers via haar eveneens overleden echtgenoot opgelopen. Dat is zelfs voor de Andes-variant ongewoon. Dikwijls blijft het bij een eerste, maximaal twee generaties. De stewardess had natuurlijk wel contact met een ‘zwaar geval’, wat haar besmetting zou kunnen verklaren.”

“Maar het is dus nog niet bevestigd dat het hier effectief om het hantavirus gaat. Er circuleren momenteel heel wat virussen, dus het zou evengoed om een andere besmetting kunnen gaan.”

“Uiteraard verhogen onderliggende aandoeningen de kans op sterfte. Maar van de Andes-variant weten we dat je perfect gezond kan zijn en toch ongeveer één kans op drie hebt om eraan dood te gaan. Het is zeker een van de virussen die wij als virologen gevaarlijk noemen.”

“Nee, voor een covid-achtige uitbraak is dit virus te weinig infectieus. Zoals gezegd blijft het ook bij de Andes-variant dikwijls bij een eerste, maximaal twee generaties. Voortgezette infecties worden per overdracht zeldzamer. En dan dooft het virus vanzelf weer uit. Je krijgt geen uitbraak met duizenden gevallen. Het gaat steeds om een handvol gevallen – een tiental – en nooit om zeer uitgebreide epidemieën.”

“Natuurlijk, ‘never say never’. Maar een wereldwijde pandemie behoort echt tot het rijk der speculaties waarvoor er op dit moment werkelijk geen enkele aanwijzing bestaat.”

“Een infectie met het hantavirus begint als een gewone griep. De diagnose wordt wat bemoeilijkt door de incubatieduur die erg breed is: tussen besmetting en symptomen kan zowel één week als zes tot zeven weken zitten. Je weet daardoor niet altijd waar je het hebt opgelopen.”

“Maar laat me duidelijk zijn: had je geen contact met passagiers van het bewuste cruiseschip, dan is de kans nul dat je het Andes-virus opliep. Voor Hanta moet je al in een streek in Zuid-Amerika zijn geweest waar die virussen zitten.”

“Pas indien er plots Andes-besmettingen opduiken bij patiënten die geen contact hadden ‘met het cruiseschip’, en er dus van onbekende tussenpersonen sprake zou zijn, zal ik mij zorgen beginnen maken. Maar dat is nu dus totaal niet het geval.”