Acteur François Beukelaers is overleden. Hij speelde in het theater, in tientallen Vlaamse televisiereeksen en schitterde ook in de bioscoop, onder meer in ‘Brussels by Night’. Hij werd 88 jaar.

Met Beukelaers verliest België – de man was perfect tweetalig en acteerde zowel in het Nederlands als in het Frans – een van dé pioniers van het theater. Beïnvloed en gekneed door Herman Teirlinck stond hij mee aan de wieg van de breuk met het ‘théâtre à papa’, het amateuristische en risicoloze volksvermaak dat tot zowat midden de jaren 60 de norm was. Het was ook Teirlinck die Beukelaers naar de planken bracht. De in Vilvoorde geboren acteur-regisseur voelde zichzelf voorbestemd om architect te worden.

‘Brussels by Night’: Maar ook als filmacteur mag Beukelaers niet vergeten worden, al was het maar om zijn (hoofd)rol als de weerbarstige en depressieve Max in Marc Diddens ‘Brussels by Night’ (1983), een doorbraak in de Vlaamse filmgeschiedenis.

Beukelaers was een typische exponent van de sixties: toneel was geen amusement, maar engagement en, zo zei hij ooit in een interview: “Wij geloofden dat de wereld verbeterbaar is.” Dat deden ze met stukken van revolutionaire dramaturgen als Ionesco, Beckett, Arrabal en Adamov. Beukelaers deed dat zowel op de planken als vanop de regiestoel. Een serieuze stap vooruit, want toen hij met acteren begon, “werd dat beroep nog beschouwd als iets voor hoeren en homoseksuelen”.

Teirlinck lokte Beukelaers naar zijn Studio in Antwerpen – op dat moment de “enige echte (toneel)opleiding in België” – waar hij van 1965 tot 1971 verbonden was aan de KNS. De jaren nadien werkte hij voor diverse gezelschappen: Arca en Victoria in Gent, de Haagse Comedie in Den Haag, de KVS en het Franstalige Théâtre Varia in Brussel. Hij gaf ook les aan de Studio, met als studenten onder anderen Johan Leysen en Gène Bervoets, en aan het INSAS, de Franstalige tegenhanger van het Ritsc. Dat lesgeven nam hij met een korrel zout: “Ik heb studenten nooit geleerd hoe ze moeten acteren. Je kunt het acteren niet aanleren.”

Over zijn passie voor het acteren zei hij in een interview in 2017: “Omdat je niet wil sterven, ga je scheppen. Omdat ik niet wil sterven, speel ik.”

Bekend van televisieseries: Hoe groot het theater ook is, het valt qua bereik in het niet bij het kleine scherm. Zijn grootste bekendheid dankt hij dan ook allicht aan televisieseries als de VTM-soap ‘Wittekerke’, ‘Windkracht 10’ (als generaal), ‘Kongo’ (over het einde van het koloniale tijdperk), ‘Terug naar Oosterdonck’ (over de teloorgang van een fictief Vlaams polderdorp), de Aster Berkhof-verfilming ‘Veel geluk, professor’ (als kolonel De Braille), de politiereeksen ‘Flikken’ (VRT) en ‘Aspe’ (VTM), ‘De Smaak van De Keyser’ (over een jeneverdistillerie in Hasselt), ‘Katarakt’ en ‘Familie’.

Langspeelfilms: Op filmgebied kon Beukelaers het blijkbaar erg goed stellen met André Delvaux en Marc Didden. Zo speelde hij in vijf van de acht langspeelfilms van Delvaux, waaronder de klassiekers ‘De man die zijn haar kort liet knippen’ (1966) en ‘Un soir, un train’ (1968), de verfilming van de bekende roman ‘De trein der traagheid’ van Johan Daisne. Onder regie van Marc Didden speelde hij, behalve in ‘Brussels by Night’, ook in ‘Istanboel’.

In ‘Hombres Complicados’ tekende hij eveneens present. Die film werd geregisseerd door Dominique Deruddere, die het scenario samen met Didden schreef. Recenter zijn zijn rollen in bekende films als ‘Pauline en Paulette’ (Lieven Debrauwer), ‘Soeur Sourire’ (Stijn Coninx), ‘Meisjes’ (Geoffrey Enthoven) en de bioscoopverfilming van ‘Windkracht 10’.