Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) wil iets doen aan de stroom aan misleidende gezondheidsinformatie. Ze zoekt een organisatie die foutieve beweringen, vooral op sociale media, kan rechtzetten en correcte info tot bij een breed publiek kan brengen.
Op Instagram, TikTok en zelfs op tv circuleren heel wat straffe gezondheidsverhalen. De Amerikaanse influencer Isabella Ma, alias ‘Steakandbuttergal’ (573.000 volgers), promoot een dieet van vlees en boter. Tv-figuur Martien Meiland noemde zonnecrème ooit “allemaal commercie” en volgens de Spaanse profvoetballer Marcos Llorente is het zelfs kankerverwekkend. Op TikTok beweert ‘Stephanie Teckelvrouwtje’ (16.000 volgers) dan weer dat geitenmelk beter is voor baby’s dan koemelk. En het TikTok-account Natuurlijke.gezondheid legt impotentie na 41 jaar bij een te hoge concentratie van het stresshormoon cortisol.
Strijd tegen desinformatie
Voor alle duidelijkheid: geen van die uitspraken klopt. Toch blijven dit soort boodschappen opduiken, met slogans als “cholesterolremmers leiden tot dementie” of “genezen van kanker is een kwestie van mentaliteit”. Ze zijn niet op wetenschap gebaseerd en kunnen soms zelfs gevaarlijk zijn.
Daarom zoekt minister van Welzijn Caroline Gennez een organisatie die van 1 juli 2026 tot 31 december 2030 wetenschappelijk onderbouwde gezondheidsinformatie verspreidt, met extra aandacht voor “kwetsbare doelgroepen”.
Ja! Ik wil de nieuwsbrief
Risico’s
“Foute of misleidende informatie kan mensen aanzetten tot verkeerde beslissingen, met soms ernstige gevolgen voor hun fysieke en mentale gezondheid”, zegt Gennez. “De overheid heeft de verantwoordelijkheid om mensen te wapenen met correcte en wetenschappelijk onderbouwde kennis”, klinkt het.
Volgens de minister spelen sociale media een steeds grotere rol in hoe mensen aan gezondheidsinformatie komen. “Algoritmes belonen vaak sensationele of misleidende boodschappen, niet wat wetenschappelijk klopt. Ik ben bezorgd dat vooral jongeren en ouderen extra risico kunnen lopen”, aldus Gennez.
Oproep
Daarom roept ze organisaties die medische desinformatie willen aanpakken op om zich kandidaat te stellen. Maar veel tijd is er niet: ze hebben tot 27 februari om hun kandidatuur met de nodige documenten in te sturen.
De organisatie die wordt gekozen, krijgt een brede opdracht. Ze moet “via verschillende kanalen” en “meermaals per week” begrijpelijke en wetenschappelijk onderbouwde informatie verspreiden, het Departement Zorg inhoudelijk ondersteunen en samenwerken met onder meer Vlaamse media, ziekenfondsen en experten. In ruil kan ze rekenen op subsidies tot 300.000 euro per jaar, al hangt het precieze bedrag af van wat de Vlaamse begroting toelaat.
Subsidies
De plannen doen denken aan wat Gezondheid en Wetenschap vandaag al doet. Die organisatie checkt gezondheidsclaims in de media en op sociale media en brengt daarover verslag uit via een website, een app en via sociale media. Dokter Maarten Van Clé en apotheker Celine Meerpoel zijn daarbij de vaste gezichten.
Achter Gezondheid en Wetenschap zit Cebam, het Belgian Centre for Evidence-Based Medicine. Dat kreeg de voorbije jaren al 300.000 euro aan Vlaamse subsidies om ongeveer precies te doen waar Gennez nu naar op zoek is.
Cebam-directeur Patrik Vankrunkelsven ziet de nieuwe plannen niet als een aanval. “We zijn op de hoogte van de plannen van de minister en steunen die ook. Dit is zeker geen actie tegen ons. We krijgen al jarenlang Vlaamse subsidies op jaarbasis. De regering wil nu in een meer duurzame subsidie voorzien. We gaan deelnemen aan de openbare aanbesteding.”
Volgens Vankrunkelsven heeft Cebam een sterk dossier, maar zekerheid is er niet. “Als de minister voor een andere organisatie kiest, betekent dat wel het einde van Vlaamse steun voor ons. Het is erop of eronder”, aldus Vankrunkelsven. Of iemand beter doet dan Cebam, maakt minister Gennez uiterlijk 11 april bekend.
